Dikkat Eksikliği, Hiperaktivite Bozukluğu

DEHB’yi Anlamak 

Dikkat, Dürtü ve Duyguları Yönetmenin Bilimsel Çerçevesi 

DEHB; odaklanmayı, planlamayı, duyguları düzenlemeyi ve günlük yaşamı organize etmeyi etkileyen nörogelişimsel bir farklılıktır. DEHB: yalnızca “yerinde duramama” değildir. 

Dünya genelinde %5–11 oranında görülür. 

DEHB: 

  • Tembellik değildir 
  • İrade eksikliği değildir 
  • Yürütücü işlev sistemindeki farklılıklardan kaynaklanır  

DEHB Neyi Etkiler? 

DEHB’li bireyler özellikle beynin “yönetim sistemi” olarak tanımlanan yürütücü işlev alanlarında zorlanırlar  

En sık etkilenen alanlar: 

  • Zaman yönetimi 
  • Organizasyon 
  • Öncelik belirleme 
  • Planlama 
  • Göreve başlama ve bitirme 
  • Duygusal kontrol 
  • Dürtü kontrolü 
  • Dikkati sürdürme 
  • Görevler arası geçiş 

Bu zorluklar okulda, evde ve sosyal yaşamda performansı doğrudan etkiler. 

sadece-cocuklarda-mi-gorulur

Sadece Çocuklarda mı Görülür? 

Uzun yıllar yalnızca çocukluk çağına özgü sanılmıştır. 
Oysa DEHB yetişkinlikte de devam edebilir  

Hiperaktivite zamanla azalabilir. 
Ancak odaklanma ve yürütücü işlev güçlükleri çoğu zaman sürer. 

Birçok kişi üniversite veya iş hayatında yaşadığı zorlukları o zaman fark eder. 

DEHB’de Yaklaşımlar 

Bilimsel araştırmalar üç temel modelden söz eder

  1. İlaç Tedavisi 

Kısa vadede davranış düzenlemesi sağlar. 
Ancak uzun vadede üstünlüğün kaybolduğu gösterilmiştir. 
Akademik öğrenme üzerindeki etkisi sınırlıdır. 

  1. Eğitim ve Davranışsal Model 

Ebeveyn eğitimi, koçluk ve çevresel düzenleme içerir. 
Amaç davranışı baskılamak değil, beceri kazandırmaktır. 

  1. Kombine Model 

Başlangıçtan itibaren etikilidir. Beceri kazanımı ve akademik başarı edinimi  daha sık görülür. Kalıcı  etki çok daha yüksek oranda görülür. DEHB’de en etkili ve verimli tabip modelidir.  

kalici-hedef-nedir

Kalıcı Hedef Nedir? 

Araştırmalar şunu gösterir  

  • İlaç kısa vadede davranışı düzenler 
  • Eğitim uzun vadede beceri kazandırır 
  • Çevresel uyum sürdürülebilir gelişim sağlar 

DEHB’de asıl hedef: 

  • Yürütücü işlevleri güçlendirmek 
  • Öz-düzenleme becerisi kazandırmak 
  • Çocuğu bağımsız performansa taşımaktır 

DEHB Bir Potansiyel Meselesidir 

Doğru destekle: 

  • Yaratıcılık güçlenir 
  • Enerji üretkenliğe dönüşür 
  • Problem çözme becerisi artar 
  • Öz güven gelişir  

DEHB bir engel değildir. 
Yapılandırılmadığında zorlayıcı olabilir. 

Simon Bu Noktada Nerede Durur? 

Simon Says Stay on Track, DEHB’yi “bastırmaya” çalışmaz. Yürütücü işlevleri sistematik olarak güçlendirerek, çocuğun kendi davranışını yönetebilmesini hedefler. 

Amaç: 

  • Çocuğu susturmak değil, 
  • kendi yönetim sistemini güçlendirmektir. 
DEHB Çözümsüz Değil

Simon Says Uygulayıcıları

Türkiye'deki lisanlı Simon Says uygulayıcılarına ulaşbilirsiniz.

Simon Says

Simon Says: Dikkat Et, Rotada Kal — çocukların yürütücü işlev becerilerini sistematik biçimde güçlendirmek için tasarlanmış, bilimsel temelli bir programdır.

Site Haritası

Copyright © 2026 Simon Says Tüm Hakları Saklıdır, izinsiz kopyalanamaz.

Dijital Sağlık Ajansı